محمد بن زكريا الرازي
83
كتاب الجدري والحصبة ( آبله و سرخك ) ( فارسى )
فصل دوازدهم در دستور غذاى بيمار آبلهاى بايد به بيمار آبلهاى ماء الشعيرى بدهند كه خوب و با دقت تهيه شده باشد ، چنان كه به مبتلايان به بيمارىهاى حاد داده مىشود . اگر تب بيمار سبك و آرام بود و مزاجش هم لينت نداشت ، بايد ماء الشعير را با شكر تبرزد شيرين كنند . اگر حرارت بيمار زياد و مزاجش لينت داشت ، به قدر نصف ماء الشعير آب انار ترشى كه با دانههايش كوبيده شده باشد اضافه گردد ، و از مخلوط نمودن پيه و پرده هاى نازك داخل انار كه موجب لينت مزاج است اجتناب كنند ؛ و اگر بيمار بيخوابى اضطرابآميزى هم داشت بايد بر كشك الشعير نيم برابر خشخاش اضافه نمود . اگر مزاج بيمار بسيار لينت داشت بايد يك جزء كشك الشعير « 1 » و يك جزء دانههاى انار ترش خشك شده و يك جزء خشخاش به بيمار بدهند . و اگر محتاج شدى كه مزاج بيمار را ببندى بجاى كشك الشعير سويق جو « 2 » كه قبلا با سويق دانههاى انار آماده و به شكل ماء الشعير پخته شده باشد به بيمار بده ، همانطور كه ماء الشعير را مىخوراندى . ممكن است آن را به همين صورتى كه ذكر شد به بيمار داد ، يا آنكه آن را با طباشير و صمغ عربى وقتى كه لينت مزاج بيمار محتاج اليه باشد ، يا با داروهاى ديگرى كه بعدا توضيح خواهيم داد مخلوط كنند .
--> ( 1 ) - كشك الشعير عبارت است از مسحوق جو كه آن را پخته و به صورت حريره درآورند ( بمانند سوپ جو ) ماء الشعير عبارت از جوشانده جو است ( Eau de l'orge ) . ( 2 ) - سويق - جو يا گندم يا بقولات بوداده و خردكرده ( بلغور ) ( قااوت يا پست ) ( Semoule ) . ( رجوع شود به ذيل صفحه 50 )